ހެޔޮއެދޭ ފަރާތްތަކުން ދެއްވާ ހަދިޔާ

ރައީސް ޔާމީން ވަރަށް ގިނައިން ވިދާޅުވާ ވާހަކަފުޅެއް އޮވެއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ސިޔާސީ މަސައްކަތްޕުޅަށް އެހީތެރިވެދޭ ހެޔޮ ރަނގަޅު ރަޙުމަތްތެރިން ތިބި ވާހަކައެވެ. އަލްޙަމްދުލިއްލާހިއެވެ. ރަނގަޅު ރަޙުމަތްތެރިންނަކީ އެންމެނަށް ލިބޭ ނިއުމަތެއް ނޫނެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ އެކުވެރިން އެމަނިކުފާނުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ކެމްޕެއިންނަށް އެކަނި ‘ހަދިޔާ’ ކުރެއްވި ޢަދަދުވެސް 100 މިލިއަނުން މައްޗެވެ. އެއީ ހެޔޮހިތުން ދޭ ހަދިޔާއެވެ. އެމަނިކުފާނަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި އެ ނަސީބާމެދު ބަޔަކު ހަސަދަވެރިވިޔަސް އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި އެފަދަ ހަސަދައެއް ނެތެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެފަދަ ހަދިޔާތަކާމެދު ޤާނޫނުތަކުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ނިޔާއަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާލައި، އެކަމުގެ މައްޗަށް ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ނެތްކަމެއް ނޫނެވެ.

ފުރަތަމަ ކަމަކީ ކުރީގެ ރައީސް ޔާމީންއަކީ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރެއް ކަމެވެ. އެހެންކަމުން އެމަނިކުފާނު މެދުވެރިވެގެން، އެމަނިކުފާނު ނިސްބަތްވާ ސިޔާސީ ޕާޓީއަށް ފަންޑު ހޯދުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޤާނޫނު މަނާކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެމަނިކުފާނު ފައިސާ ގެންގުޅޭ ވާހަކަ ދައްކާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ކޯފާވެފައި ‘އެއީ ހަދިޔާ’ ކަމަށް އެ ވިދާޅުވާ ސަބަބަކީވެސް އެއީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެވާހަކަ ދައްކަންޖެހެނީ އެކަމުގައި ޤާނޫނީ ބައެއް މައްސަލަތައް ހުރުމުންނެވެ. ރައީސް ޔާމީންއަށް އެކަމުގައި ލިބިވަޑައިގެން އުޅުއްވާ ޤާނޫނީ ލަފާ ރަނގަޅުކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ.

ސީޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓްރީކުރާ ހިސާބުން، އެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާއާއި ތަކެތި ހެޔޮ އެދޭ ފަރާތްތަކުން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/04 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އިން ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ލިބިދީފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކު އެއީ ދަޢުލަތުގެ މުވައްޒަފަކު ކަމުގައިވެފައި، ހަދިޔާއެއްގައި ހިފާނަމަ އެކަމުގައި އޮންނާނީ ދެ ގޮތެކެވެ. އެއީ އޭނާ ނިސްބަތްވާ ސިޔާސީ ޕާޓީއަށް ލިބުނު ހަދިޔާއަކަށްވުން ނުވަތަ ސީދާ އޭނާއަށް ލިބުނު ހަދިޔާއަކަށްވުމެވެ. ދެ ޙާލަތުގައިވެސް ޤާނޫނުގެ މަޤާމު ސާފެވެ.

ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރު މެދުވެރިވެގެން ހޯދާ ފައިސާއަކީ ސިޔާސީ ޕާޓީއަށް ލިބޭ ފައިސާއެއްކަމަށްވާނަމަ އެ ފައިސާ ބަލަހައްޓަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/04 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ފަދައިން، ދަޢުލަތުގެ މުދަލާއި ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބަލަހައްޓާ އުޞޫލުންނެވެ. އަދި ޕާޓީގެ ފައިސާ ބަލަހައްޓަންވާނީ ޕާޓީގެ ނަމުގައި ހުޅުވާފައިވާ ބޭންކު އެކައުންޓެއްގައެވެ. ޕާޓީއިން ކުރާ ޚަރަދުތަކުގެ ތަފްޞީލު ހުންނަންވާނީ ލިޔެފައެވެ. ޕާޓީއަށް އެހީދޭ ފަރާތްތަކުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް އަދި ލިބުނު އެހީގެ ތަފްޞީލު ލިޔެ ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި ނަން ހާމަކުރަން ބޭނުންނުވާ ފަރާތްތަކާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތްތައް އަދި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން ލިބޭ އެހީ ބަލައިގަންނަންވާނީ އިލެކްޝަން ކޮމިޝަންގެ ހުއްދަ ލިޔުމަކުން ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ. އެ ވާހަކަ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/04 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި 37 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެއޮތީއެވެ.

މިއީ ފުރަތަމަ މައްސަލައެވެ. ރައީސް ޔާމީނަށް އެކިފަރާތްތަކުން ދޭ ފައިސާއަކީ ސިޔާސީ މަސައްކަތްތަކަށް ދޭ ފައިސާއެއްނަމަ އެ ފައިސާއެއް ޖަމާވާންޖެހޭނީ ޕާޓީގެ އެކައުންޓަށެވެ. އެހެނަސް ރައީސް ޔާމީން ފައިސާ ޖަމާކުރައްވަނީ އަމިއްލަފުޅު އެކައުންޓަށެވެ. ބޮޑެތި ޢަދަދުތަކުންނެވެ. އެ ފައިސާ އަމިއްލަފުޅު އެކައުންޓަށް ޖަމާކުރެއްވުމުގެ ސަބަބުން ބޭންކުން ކަސްޓަމަރަށްދޭ ހުރިހާ ޢިނާޔަތެއްގެ މަންފާ ލިބެނީ ސީދާ ރައީސް ޔާމީނަށެވެ. އެކައުންޓުގައި ހުންނަ ދައުރު ނުކުރާ ފައިސާގެ ޢަދަދުގެ ސަބަބުން ލިބޭ އިންޓްރެސްޓް ފައިސާއާއި، ބޭންކުގެ ދަރަޖަމަތި ކަސްޓަމަރެއްގެ ޝަރަފުވެސް ލިބިވަޑައިގަންނަވަނީ ހަމަ އެމަނިކުފާނަށެވެ. އެމަނިކުފާނު ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ ސިޔާސީ ޕާޓީގަނޑަށް ލިބޭ ހަމަ އެކައްޗެއްވެސް އެޔަކު ނެތެވެ.

އިތުރަށް ވިސްނަވާށެވެ. ސިޔާސީ މަސައްކަތްތަކަށް ލިބުނު ފައިސާ އަމިއްލަފުޅު އެކައުންޓުގައި ބަހައްޓަވައި، ސިޔާސީ މަސައްކަތާ ދުރަށް ވަޑައިގަތުމަށް އެމަނިކުފާނު ނިންމެވިނަމަ ނަތީޖާއަކަށްވާނީ އެ ހުރިހާ ފައިސާއެއް މިލްކުވުން ނޫންތޯއެވެ. ނުޙައްޤު މުއްސަނދިކަމޭ ކިޔައި އުޅެނީ އެކަހަލަ ކަންކަމަށެވެ. އަދި ސިޔާސީ ޕާޓީއަށް ލިބޭ ފައިސާ ޕާޓީގެ އެކައުންޓުގައި ބެހެއްޓުން ލާޒިމުވަނީވެސް އެ ސަބަބަށްޓަކައެވެ.

ދެން އޮތީ އަނެއް މައްސަލައެވެ. ރައީސް ޔާމީންއަށް ހަދިޔާ ދެއްވީ ކޮން ފަރާތަކުންތޯއެވެ. އެމީހަކީ ދައުލަތުން ކަމަކަށް އެދިގެން އުޅޭ މީހެއްތޯއެވެ. ލޯނެއް ނެގުމަށް ދައުލަތުގެ ނަމުގައި ގެރެންޓީއެއް ހޯދުމަށް އެދިގެން އުޅޭ މީހުންނާއި، ފަތުރުވެރިކަމަށާއި އެނޫން ބޭނުންތަކަށް ރަށްތަކާއި ފަޅުތައް ހޯދުމަށް އެދިގެން އުޅޭ މީހުންނާއި، މިނޫނަސް ދައުލަތުން އެއްވެސް ކަމަކަށް އެދިގެން އުޅޭ މީހަކު ދޭ ހަދިޔާގައި ހިފުން ރައީސް ޔާމީނަކަށްވެސް އަދި ދައުލަތުގެ އެއްވެސް މުއައްޒަފަކަށްވެސް ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑު ދަންނަވާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އެ ނިޔާ ކަނޑައެޅީ ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާ ކުރުމުގެ ޤާނޫނެވެ. އެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގައި އެވާހަކަ ބުނެފައި އޮވެއެވެ. ދައުލަތުގެ މުއައްޒަފަކު ނުވަތަ އެނާގެ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް، އެފަދަ ހަދިޔާގައި ހިފުން ޤާނޫނު އޮތީ މަނާކޮށްފައެވެ. އަދި އެފަދަ ހަދިޔާއެއް ލިބިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި އެ ހަދިޔާއެއް އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަންއާ ޙަވާލުކުރުމަށް ޤާނޫނު ލާޒިމުކުރެއެވެ.

ދަޢުލަތުން ކަމަކަށް އެދިގެން އުޅޭ މީހަކު ނުވަތަ ދަޢުލަތާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ބައިވެރިވެގެން ކަމެއްކުރާ ނުވަތަ ކުރަންއުޅޭ މީހަކު، އެކަމާގުޅޭ ދަޢުލަތުގެ މުވައްޒަފަކަށް ހަދިޔާއެއް ދިނީ ނުވަތަ ދޭން ހުށަހަހެޅީ، އެ ފަރާތަކީ ވަކި ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރެއްކަމުގައިވާތީކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އެއީ ދަޢުލަތުގެ މުވައްޒަފަށް ދޭ ނުވަތަ ދޭން ހުށަހަޅާ ހަދިޔާއެއްކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. އެ ޙާލަތުގައިވެސް ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާ ކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) ގައިވާ ފަދައިން ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. އެއީ އެ ހަދިޔާއެއް ހުށަހެޅުނު ކަމުގެ މަޢުލޫމާތު އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަންއަށް ދިނުމާއި، ހަދިޔާ ލިބިއްޖެނަމަ އެ އެއްޗެއް އެ ކޮމިޝަނާ ޙަވާލުކުރުމެވެ.

ރައީސް ޔާމީންއަށް މިލިއަނުން ހަދިޔާ ލިބިވަޑައިގެންނެވި ދެވަނަ ގޮތެއްކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވަނީ އެމަނިކުފާނަކީ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓަކަށްވުމެވެ. އިންތިހާބަކާ ގުޅިގެން ކެޑިޑޭޓުންނަށް ލިބޭ ފައިސާއާއި ތަކެއްޗާމެދު ޢަމަލުކުރާނޭ ގޮތް ޤާނޫނުގައި އޮތީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ. އިންތިޚާބީ ކެޑިޑޭޓަކަށް ހަދިޔާގެގޮތުގައި ލިބޭ ފައިސާއަކީ އެ އިންތިޚާބަކާގުޅޭ ޚަރަދުތައް ކުރުމަށްޓަކައި ޙާއްޞަކޮށް، އެ ކެޑިޑޭޓެއްގެ ނަމުގައި ހުޅުވާ އެކައުންޓަކަށް ޖަމާކުރެވިގެން ހަމައެކަނި އެ އިންތިޚާބަށް ބޭނުންކުރެވޭ ފައިސާއެވެ. އަދި އިންތިޚާބީ ކެޑިޑޭޓަކަށް އެހީގެގޮތުގައި ލިބޭ ތަކެއްޗަކީވެސް އެފަދައިން ބޭނުންކުރެވޭ ތަކެއްޗެކެވެ. އެހެންކަމުން، އެއީ އެ ކެޑިޑޭޓަކު ނިސްބަތްވާ ސިޔާސީ ޕާޓީއަށް ލިބޭ އެހީއެއްގެ ބަދަލުގައި، އިންތިޚާބީ ކެޑިޑޭޓަށް ލިބޭ އެހީއެއްކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. އެ ވާހަކަ ބުނެފައި އޮންނަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/11 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 67 ވަނަ މާއްދާގައެވެ.

އިންތިޚާބަކާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިލާ ކެޑިޑޭޓަކީ ދަޢުލަތުގެ މުވައްޒަފެއްކަމުގައިވާނަމަ، ޢާންމު ޤާނޫނުތަކާއި އުޞޫލުތަކުން އޭނާ އިސްތިސްނާއެއް ނުވެއެވެ. އިންތިޚާބީ ކެޑިޑޭޓަކީ ދަޢުލަތުގެ މުވައްޒަފެއް ކަމުގައިވެފައި؛ ދަޢުލަތުން ކަމަކަށް އެދިގެން އުޅޭ މީހަކު ނުވަތަ ދަޢުލަތާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ބައިވެރިވެގެން ކަމެއްކުރާ ނުވަތަ ކުރަންއުޅޭ މީހަކު، އެ ކެންޑިޑޭޓަށް ހަދިޔާއެއް ދީފިނަމަ ނުވަތަ ދިނުމަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ އަދި އެ ކެންޑިޑޭޓަކީ ހަދިޔާދޭ މީހާ އެދިގެން އުޅޭ ކަމަކަށް ނުވަތަ ދައުލަތާ ބައިވެރިވެގެން ކުރަން އުޅޭކަމަކަށް ސީދާ ގޮތުން ނުފޫޒު ފޯރުވޭނެ މަޤާމެއްގައި ހުރި ފަރާތެއްކަމުގައިވާތީ، އެ ޙާލަތުގައި ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާ މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ވާ ގޮތުގެ މަތިން އެ ކެންޑިޑޭޓަކު ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. އެއީ އެފަދަ ހަދިޔާގައި ހިފުމުން މަނާވެގަތުމާއި، އެހަދިޔާ ހުށަހެޅުނު ކަމުގެ މައުލޫމާތު އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަންއަށް ދިނުމެވެ.

ޤާނޫނުގައި މި އުސޫލުތައް ތަފްސީލުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި ހުރިނަމަވެސް، ރައީސް ޔާމީން ޢަމަލުކުރައްވާފައިވަނީ އެ އުސޫލުތަކާ މުޅިން ޚިލާފަށެވެ. ދޭމީހާ ދޭތީ ކާ މީހާ ހަމަ ބެލުމެއްނެތި ކަނީއެވެ. ދެނީ ކާކުތޯއާއި ދޭ މީހާގެ މަޤުސަދަކީ ކޮބައިތޯ ނުބައްލަވައެވެ. އެކަމުގައި ރައީސް ޔާމީންގެ ފަލްސަފާ އޮތީ މާ ކުރިން ހާމަކުރައްވާފައެވެ. ރަނގަޅު ޢަދަދެއްގެ ފައިސާ ލިބޭނަމަ އެއީ ކޮން ގޮތަކުން ހޯދާ ފައިސާއެއްތޯ ޚުދު އަނބިމީހާވެސް ސުވާލު ނުކުރާނޭކަމަށް ކުރީގެ ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވިއެވެ.

ރައީސް ޔާމީނާވެސް، އަދި އެމަނިކުފާނަށް ހެޔޮއެދިވަޑައިގަންނަވާ ފުރޭންޑުންނާވެސް އަޅުގަނޑު ރުޅީއެއް ނޫނެވެ. ރައީސް ޔާމީންއަށް ދީފައި އަޅުގަނޑަށް ނުދޭތީ ޖޭ ވަނީއެއްވެސް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރައީސް ޔާމީންގެ އެކައުންޓަށް ވަދެފައިވާ އެތައް މިލިއަން ފައިސާއެއްގެ މުޤާބިލަކީ ކޮބައިތޯ ސުވާލުކުރުމުގެ ޙައްޤު އަޅުގަނޑަށް އެބައޮތެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއާ ދައުލަތުގެ ޚަޒާނާއާއި، އެ ޝަރަފުވެރި މަޤާމު ޙަވާލުކުރެވެނީ ޤާނޫނުތަކުން ރަނގަޅަށް ބަނުމަށްފަހުގައެވެ. ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފުން ހަދިޔާގެ ނަމުގައި ހޯދާ މުއްސަނދިކަން މަނާކުރީ ރައްޔިތުންނެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން އެގޮތަށް ޤާނޫނު ފާސްކުރުމުން އެއަށް ބޯލަނބައި ކިޔަމަންވުން ނޫން ގޮތެއް ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފަކަށް ނޯންނާނެއެވެ. އެކަމުން ރައީސް ޔާމީންވެސް އިސްތިސްނާއެއް ނުވެއެވެ.

މި އާޓިކަލް ބައްލަވާ

އެންމެ ފުރަތަމަ މަޢާފަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާށެވެ.

ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ނިމި، އިންތިޚާބީ ރައީސްއަށް ވެރިކަމާ ޙަވާލުވެވޭނޭ މަގުތައް ކޮށެވި އާރާސްތުވެގެން ދިއުމުން ދެން ފެންނަން ފެށީ އާދަޔާ …